Vitamine D3 voeding

Welke rol speelt Vitamine D bij infectieziekten zoals COVID-19?

Welke rol speelt Vitamine D bij  infectieziekten zoals COVID-19?

Trouwe Ovovital gebruikers weten dat vitamine D3 een belangrijke rol speelt bij de opname van calcium en het behoud van sterke en gezonde botten. Daarnaast speelt het een belangrijke rol bij het in stand houden van een goede spierfunctie en het is van belang voor een goede werking van het immuunsysteem.

Voor iedereen geldt een dagelijkse aanbevolen hoeveelheid van 10 microgram (400 IE, internationale eenheden) vitamine D3. Drie capsules Ovovital calcium bevatten daarom 400 IE  of 10 microgram vitamine D3. Ouderen boven de 70 moeten 20 microgram (800 IE) per dag slikken.

Naar aanleiding van de Covid-19 pandemie hebben onderzoekers onlangs naar de rol van vitamine D3 bij infectieziekten gekeken. Daarvoor hebben ze alle gepubliceerde onderzoeken naar de Vitamine D spiegel bij ouderen bekeken. Dat leverde een aantal interessante inzichten op.

Hieronder de vertaalde versie van dit artikel over de rol van vitamine D bij Covid-19 van Fiona Mitchell dat onlangs in verscheen in The Lancet Diabetes Endocrinol 2020.

Vitamine-D and COVID-19: heeft een lage vitamine D3 spiegel een slechtere ziekteverloop tot gevolg??

Ondanks de moeilijkheden bij het vergelijken van gegevens tussen landen onderling, is de sterfte door COVID-19 in sommige landen aanzienlijk hoger dan in andere. Veel factoren kunnen een rol spelen bij deze verschillen zoals het aandeel van ouderen in de bevolking, algemene gezondheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de gezondheidszorg en de sociaaleconomische status. 

Een factor die meestal over het hoofd wordt gezien en die de gevolgen van COVID-19 zou kunnen beïnvloeden, is de relatieve vitamine D-spiegel van bepaalde leeftijdsgroepen. Omdat mensen wordt geadviseerd om zoveel mogelijk thuis te blijven, hebben de gezondheidsdiensten van Groot-Brittannië aanbevolen dat mensen tijdens deze pandemie gedurende de zomer en de herfst vitamine D-supplementen moeten innemen. 

Suppletie met vitamine D kan met name belangrijk zijn voor oudere mensen omdat ze een hoog risico lopen op een slecht verloop van een COVID-19 infectie en een vitamine D-tekort.

Vitamine D heeft een belangrijke  rol in de calcium- en fosfaatbalans en beïnvloedt de botgroei en -omzet. Een lage vitamine D-spiegel wordt ook geassocieerd met andere niet-overdraagbare ziekten en met een verhoogde vatbaarheid voor infectieziekten; met name infecties van de bovenste luchtwegen. 

Of lage vitamine D-spiegels een oorzaak of juist het gevolg zijn van een ziekte blijft een punt van discussie. Interventieonderzoeken hebben zelden voordelen van vitamine D-suppletie als behandeling of als preventieve maatregel aangetoond. 

Een belangrijke uitzondering op deze algemene trend vormen de infecties van de bovenste luchtwegen: een meta-analyse uit 2017 van individuele patiëntgegevens van 11 321 deelnemers in 25 gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken toonden aan dat vitamine D-suppletie bescherming bood tegen acute luchtweginfecties en dat patiënten met zeer lage (<25 nmol / L) serum 25-hydroxyvitamine D-concentraties (een marker van vitamine D-status ) het meeste voordeel behaalden.

Een groeiend aantal indirecte bewijzen verbindt nu ook specifiek de uitkomsten van COVID-19 en de vitamine D-status. SARS-CoV-2, het virus dat verantwoordelijk is voor COVID-19, kwam op en begon zich eind 2019 (winter) te verspreiden op het noordelijk halfrond, wanneer de niveaus van 25-hydroxyvitamine D op hun dieptepunt liggen. 

Ook hebben landen op het noordelijk halfrond een groot deel van de lasten en sterfgevallen van gedragen. In een cross-sectionele analyse in heel Europa was COVID-19-mortaliteit significant geassocieerd met de vitamine D-status bij verschillende populaties. 

De lage sterftecijfers in de Scandinavische landen zijn uitzonderingen op de trend naar slechtere resultaten op de meer noordelijke breedtegraden, maar de bevolking in deze landen is relatief rijk aan vitamine D vanwege de wijdverbreide verrijkte voeding. Italië en Spanje zijn ook uitzonderingen, maar de prevalentie (aantallen per 1000 mensen) van vitamine D-tekort bij deze populaties komt verrassend vaak voor. 

Bovendien lijken etnische minderheden – die vaker een vitamine D-tekort hebben omdat ze een donkerdere huid hebben – erger te worden getroffen door COVID-19 dan blanken. Uit gegevens van het Britse Office for National Statistics blijkt bijvoorbeeld dat getinte mensen in Engeland en Wales meer dan vier keer zo grote kans hebben om aan een COVID-19 infectie te overlijden dan blanken.

Een rol voor vitamine D in de reactie op COVID-19-infectie kan tweeledig zijn. Ten eerste ondersteunt vitamine D de productie van antimicrobiële peptiden (=bouwsteen voor eiwitten) in het ademhalingsepitheel, waardoor infectie met het virus en de ontwikkeling van COVID-19-symptomen minder waarschijnlijk worden. 

Ten tweede kan vitamine D de ontstekingsreactie op infectie met SARS-CoV-2 helpen verminderen. Deregulering van deze respons, vooral van het renine-angiotensinesysteem, is kenmerkend voor COVID-19 en de mate van overactivering wordt geassocieerd met een slechtere prognose. 

Van vitamine D is bekend dat het een interactie aangaat met een eiwit in deze route – angiotensine-converterend enzym 2 (ACE2) – dat ook door SARS-CoV-2 wordt gebruikt als ingangsreceptor. Terwijl het SARS-CoV-2 de expressie van ACE2 vermindert , bevordert vitamine D juist de expressie van dit gen.

Rose Anne Kenny (Trinity College Dublin, Universiteit van Dublin, Ierland) leidde het cross-sectionele onderzoek naar sterfte en vitamine D-status en is de hoofdonderzoeker van de Irish Longitudinal Study on Aging (TILDA). Ze is ervan overtuigd dat alle volksgezondheidsinstanties de bevolking extra vitamine D inname zouden moeten aanbevelen.

“Het indirecte bewijs is zeer sterk”, zegt ze over het mogelijke effect op de COVID-19-uitkomsten. 

Daaraan toevoegend: “we hebben geen gerandomiseerde, gecontroleerde proefgegevens, maar hoe lang wil je wachten in de context van een dergelijke crisis? We weten dat vitamine D belangrijk is voor de musculoskeletale functie, dus mensen zouden het toch moeten nemen”. 

Kenny raadt aan om op zijn minst alle bewoners van verzorgingshuizen vitamine D-supplementen te geven, tenzij er een zeer goede reden is om dit niet te doen.

Adrian Martineau (Institute of Population Health Sciences) hoofdauteur van de meta-analyse van 2017, heeft samen met collega’s van universiteiten in het Verenigd Koninkrijk COVIDENCE UK gelanceerd , een onderzoek welk effect dieet- en leefstijlfactoren hebben op de overdracht van SARS-CoV-2, op de ernst van COVID-19-symptomen, op de hersteltijd en op eventuele langetermijneffecten. 

Ze willen minstens 12.000 mensen rekruteren en tegen de zomer tussentijdse resultaten behalen. Ondanks zijn enthousiasme voor het onderzoek, is Martineau pragmatisch: “In het beste geval is vitamine D-tekort slechts een van de vele factoren die een rol spelen bij het bepalen van de uitkomst van COVID-19, maar het is een probleem dat veilig en goedkoop kan worden gecorrigeerd; er is eigenlijk geen noemenswaardig nadeel. Er is alleen maar een goede reden om te denken dat er mogelijk een voordeel is ”.

Het originele artikel staat hier:  https://www.thelancet.com/pdfs/journals/landia/PIIS2213-8587(20)30183-2.pdf

Het Vitamine D literatuuronderzoek: http://imj.ie/vitamin-d-and-inflammation-potential-implications-for-severity-of-covid-19/